
Kural şu: kasko hasar gününde aracın rayiç değerini esas alır, kasko değer listesi de bu değeri bulmaya yarayan referanslardan biridir. Listeyi Türkiye Sigorta Birliği hazırlar. Poliçenizde başka bir referans ya da yöntem yazmıyorsa liste devreye girer. Yani önce poliçenizdeki rayiç satırına bakmak gerekir.
Çoğu kişi listeyi iki durumda açıyor: yenileme primi yüksek gelince ya da tam hasar teklifi düşük bulununca. İkisinde de aynı soru var: "Benim arabam bu kadar mı ediyor?" Listenin ne söylediğini bilmek, bu tartışmayı doğru yerden başlatır.
Liste nasıl hazırlanıyor?
TSB listeyi, üye şirketlerin sigortaladıkları araçların kasko değerini belirlemesine yardımcı olmak için yayımlıyor. Değerler piyasa koşullarına bakılarak saptanıyor ve birliğin sitesinde ay ay arşivleniyor.
Listenin yapısındaki üç özellik önemli:
- Yaş sınırı var. Model yılı 15 yıla kadar olan araçlar listede yer alır. Daha eski araçlarda rayiç başka yollarla bulunur.
- Sıfır araç fiyatı kampanyasızdır. Yetkili distribütörün KDV ve ÖTV dahil, indirimsiz fiyatı alınır.
- İkinci el değeri ortalamadır. Kilometre, hasar ve kozmetik durum ayrımı yapılmaz. Aynı tip ve model yılındaki araçlar için ortalama bir rakam verilir.
Son madde asıl önemli olan. Listedeki rakam sizin aracınızın değil, o tip ve yıldaki araçların ortalamasıdır.
Sıfır araç aldıysanız faturanızla listedeki rakam da farklı çıkabilir, çünkü liste kampanyasız fiyatı gösterir. Bu fark sizi yanıltmasın. Hasar günü konuşulacak olan, faturadaki tutar değil o tarihteki rayiçtir.
Sık duyduğumuz üç yanlış
"Listedeki rakam şirketin ödeyeceği tutardır." Değil. Kasko Genel Şartları'na göre şirket aracı hasar tarihindeki rayiç değerine kadar teminat altına alır. Rayiç için kullanılacak referans ya da yöntem poliçede yazılır. TSB de listedeki fiyatların işlemlerde esas alınmasından sorumluluk kabul etmediğini sayfasında açıkça not ediyor.
"Poliçe yaptırdığım günkü değer sabittir." Kaskoda poliçenin sigorta bedeli kısmında belli bir tutar yerine, rayiç değerine kadar teminat verildiğini söyleyen ifade bulunur. Poliçeyi Mart'ta yaptırıp Kasım'da tam hasar yaşadıysanız Kasım'ın değeri konuşulur. Piyasa yükseldiyse siz kazanırsınız, düştüyse tersi olur.
"Düşük kilometrem yüksek ödeme getirir." Listede kilometre ayrımı yok. Ancak hasar anında eksper aracınızın gerçek durumunu raporlar. Bakımlı, düşük kilometreli bir araç için piyasa verisiyle konuşmak mümkündür; hasar kaydı ve yüksek kilometre de aynı yolla değeri aşağı çeker.
Poliçenizde hangi satıra bakacaksınız?
Genel Şartlar poliçede bazı bilgilerin yer almasını şart koşuyor. Değerle ilgili olanlar şunlar:
| Poliçedeki bilgi | Size söylediği |
|---|---|
| Rayiç değer referansı | Değerin hangi kaynağa göre bulunacağı |
| Sigorta bedeli ifadesi | Rayiç değerine kadar teminat verildiği |
| Eksik ve aşkın sigorta notu | Hasarda bu uygulamanın yapılmayacağı |
| Muafiyet | Hasarda üzerinizde kalacak tutar |
Referans belirtilmemişse ya da somut değilse TSB'nin yayımladığı liste esas alınıyor. Bu yüzden teklif karşılaştırırken yalnız primi değil, bu satırı da okumak gerekir. Poliçeler bu satırı aynı şekilde yazmak zorunda değil, referans ya da yöntem farklı olabilir.
Sonradan taktırdığınız aksesuarları da unutmayın. Fabrika çıkışı standart donanım dışındaki ekler poliçede ayrıca belirtilmedikçe değere girmez. Araca taktırdığınız multimedya ekranı ya da özel jantları listeye bakarak bulamazsınız, poliçeye yazdırmanız gerekir.
Listeyle primin ilişkisi
Kasko primi aracın değerinden etkilenir, bu yüzden değerler yükseldiğinde yenileme primi de genelde yükselir. Aracınız bir yaş büyüdüğü halde kasko primi artıyorsa neden çoğu zaman budur: ikinci el piyasası yükselmiş, onarım maliyeti de artmıştır.
Prim tarafını etkileyen tek şey değer değil elbette. Bunu kasko sigortası sayfamızda ve fiyat yazımızda ayrıca ele alıyoruz.
Ödeme teklifini düşük buluyorsanız
Tam hasar ya da çalınma durumunda size bildirilen rayiç düşük geliyorsa önce hesabın dayanağını isteyin. Sonra aynı model, yıl ve donanımdaki araçların o tarihteki piyasa verilerini toplayın. Aracın bakım kayıtları, faturaları ve kilometresi de konuşmayı güçlendirir.
Çalınma dosyalarında da aynı mantık işler. Genel Şartlar, aracın çalınma günündeki rayiç değerinin ödeneceğini söylüyor. Yani poliçeyi yaptırdığınız günün rakamı değil, olayın yaşandığı günün piyasası konuşulur. Dönemin ilanlarını saklamak bu yüzden işe yarar.
Şirketle anlaşamazsanız yazılı başvuru yapıp sonucuna göre Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluna gidebilirsiniz. Dava kararı için avukata danışmak doğru olur.
Sık sorulan sorular
Kasko değer listesine nereden bakılır?
Liste TSB'nin sitesindeki kasko değer listesi sayfasında yayımlanıyor, geçmiş dönemler de orada arşivleniyor. Rakamı değerlendirirken ortalama olduğunu aklınızda tutun.
Aracım 15 yaşından büyükse ne olur?
Liste model yılı 15 yıla kadar olan araçları kapsar. Daha eski araçta rayiç, poliçede yazılı yönteme ve piyasa verisine göre eksper raporuyla belirlenir.
Listedeki değer düşerse primim düşer mi?
Etkisi olabilir, ama prim yalnız değere bağlı değildir. Onarım maliyeti, parça fiyatı, şirketin hasar deneyimi ve sizin hasarsızlık indiriminiz de hesaba girer.
Poliçenizdeki rayiç satırını nasıl okuyacağınızdan emin değilseniz fotoğrafını WhatsApp hattımıza gönderin. Yenileme teklifinizi hazırlarken bu satıra da birlikte bakalım.
Kaynaklar: www.tsb.org.tr · www.tsb.org.tr · www.tsb.org.tr
Bilgilendirme amaçlıdır; teminat ve koşullar poliçeye göre değişir. Hazırlayan: Akman Sigortacılık.