
Soruyu tersten sorun: işiniz yüzünden kim zarar görebilir? Sorumluluk sigortaları kendi malınızı değil, başkasına verdiğiniz zarar için ödemek zorunda kalacağınız tazminatı korur. Zarar gören müşteriyse bir poliçe, çalışansa başka bir poliçe, ürünü kullanan kişiyse üçüncü bir poliçe devreye girer. Bazıları da yasayla zorunludur.
Esnaf ve KOBİ sahipleriyle konuşurken en sık gördüğümüz boşluk şu: işyeri paket poliçesi var, binayı ve malı koruyor, ama sorumluluk tarafı ya hiç yok ya da küçük bir limitle duruyor. Oysa yangında kaybedeceğiniz para bellidir; bir tazminat davasında ise tavanı siz belirlemezsiniz.
Dört soruyla doğru poliçeyi bulun
Harita dört soruya dayanıyor. Hangisine "evet" diyorsanız o başlık sizin için geçerlidir.
- İşyerinize dışarıdan insan giriyor mu ya da işiniz çevreye zarar verebilir mi? Üçüncü kişilere karşı sorumluluk.
- Ürettiğiniz ya da sattığınız ürün başkasına zarar verebilir mi? Ürün sorumluluğu.
- Çalışanınız var mı? İşveren sorumluluğu.
- Bilgi ya da uzmanlık satıyor musunuz? Mesleki sorumluluk.
Bir işletme çoğu zaman birden fazlasına "evet" der. Bir pastane düşünün. Müşteri ıslak zeminde kayabilir, satılan ürün sağlık sorunu doğurabilir, çalışan fırında iş kazası geçirebilir. Üç ayrı risk, üç ayrı teminat satırı.
Yaralanmalı bir olay yaşandıysa sigorta işlemi ikinci sıradadır. Önce 112 aranır, sonra poliçe konuşulur.
Dört risk, dört poliçe başlığı
Üçüncü kişilere karşı sorumluluk
İşyerinin faaliyeti yüzünden dışarıdan birinin canına ya da malına gelen zarar bu poliçenin konusudur. Tabela düşüp alttaki aracı ezebilir. Tamirat sırasında alt katın tavanına su akabilir. Müşteri merdivende düşebilir.
Poliçede faaliyet tarifi önemlidir. Ofis işi yazılmış bir poliçe, müşterinin yerinde yapılan montaj işini kapsamayabilir. İşyeri dışında çalışan ekipleriniz varsa bunu teklif aşamasında söyleyin. Bu ürün çoğu işletmeye işyeri paket sigortası içinde ek teminat olarak gelir, limiti kontrol etmek gerekir.
Ürün sorumluluğu
Üretici, ithalatçı ya da satıcı olarak piyasaya sürdüğünüz ürünün kusuru yüzünden üçüncü kişilere gelen zarar bu başlıktadır. Gıda üreticisi, kozmetik satıcısı, makine imalatçısı ve yedek parça ithalatçısı için konu ciddidir.
Ürünün kendisini değiştirmek ya da geri çağırma masrafı ayrı konulardır, standart teminatta olmayabilir. Yurt dışına ihracat yapan firmalar için de coğrafi sınır satırı önem kazanır. Poliçe yalnız Türkiye'deki talepleri mi, ihracat yapılan ülkeleri de mi kapsıyor? Bunu sormadan limit konuşmanın anlamı olmaz.
İşveren sorumluluğu
Çalışanınız iş kazası ya da meslek hastalığı yaşadığında SGK onun haklarını öder, sonra ödediği tutar için işverene dönebilir. Çalışan ya da yakınları da ayrıca tazminat davası açabilir. İşveren sorumluluk teminatı bu yükün poliçede yazılı limitler içinde karşılanması içindir.
Şantiye, atölye, depo, üretim gibi fiziksel risk taşıyan işlerde bu teminat lüks değildir. Çalışan sayısı ve faaliyet türü primi belirler. Sigortalı olmayan işçi çalıştırmak, iş güvenliği önlemlerini atlamak gibi durumların sonuçları hukuki bir konudur; böyle bir dosyada avukatınızla ilerleyin.
Mesleki sorumluluk
Mühendis, mimar, avukat, mali müşavir, danışman gibi meslek sahiplerinin hata ve ihmali sonucunda müşterinin uğradığı maddi zarar bu poliçenin alanıdır. Fark şurada: zarar çoğunlukla fiziksel değil, finansal olur. Yanlış hesaplanmış bir proje ya da kaçırılmış bir süre gibi. Hekimler için ise ayrı bir zorunlu düzen var.
Hangileri zorunlu?
Bazı işlerde poliçe tercih değildir. Sitemizde yer alan başlıca zorunlu sorumluluk ürünleri şunlar:
| Faaliyet | Zorunlu poliçe |
|---|---|
| Hekimlik, diş hekimliği | Tıbbi kötü uygulama sorumluluğu |
| Tehlikeli madde ve atık taşıma | Tehlikeli maddeler ve atık sorumluluğu |
| Tüpgaz dağıtımı | Tüpgaz sorumluluğu |
| Özel güvenlik şirketi | Özel güvenlik sorumluluğu |
| Kıyı tesisi işletmesi | Deniz kirliliği sorumluluğu |
| Oto galeri, otopark, servis | Motorlu araçlar mesleki sorumluluğu |
Listede olmayan işler için de sözleşme zorunluluğu çıkabilir. İhale şartnamesi, kira kontratı, AVM ya da site yönetimi belirli bir sorumluluk poliçesi isteyebilir. Apartman yöneticileri için bakım sözleşmesine bağlı asansör sorumluluğu da sık sorulan bir başlıktır. Tam liste sorumluluk sigortaları sayfamızda duruyor.
Personelin kasıtlı zimmeti, hırsızlığı gibi olaylar sorumluluk değil, işletmenin kendi zararıdır. Bunlar için emniyeti suistimal teminatı konuşulur.
Limit nasıl seçilir?
Sorumluluk poliçesinde iki rakam vardır: olay başına limit ve yıllık toplam limit. Bir de varsa muafiyet. Limiti aylık ciro ya da primle değil, en kötü senaryoyla düşünün. Bir olayda kaç kişi zarar görebilir? Yanınızdaki komşu işletmeye ne kadar zarar verebilirsiniz?
Bir de zamanlama sorusu var. Bazı sorumluluk poliçeleri zararın doğduğu tarihe, bazıları talebin geldiği tarihe bakar. Geçmişe dönük işler yapan meslekler için bu satırı okumadan poliçeyi imzalamayın.
Sık sorulan sorular
İşyeri paket sigortam varsa sorumluluk poliçesi gerekir mi?
Paketin içinde üçüncü kişi sorumluluğu olabilir, ama limiti ve faaliyet tarifi işinize yetmeyebilir. İşveren ve ürün sorumluluğu ise çoğu zaman ayrıca eklenir. Poliçenizi birlikte okumak en hızlı yoldur.
Tazminat davası açılırsa poliçe avukat masrafını öder mi?
Birçok sorumluluk poliçesi savunma masraflarını limit içinde kapsar, ancak şartlar üründen ürüne değişir. Davanın yönetimi için şirketi derhal bilgilendirin ve kararları avukatınızla alın.
Tek kişilik işletme için de gerekli mi?
Çalışanınız yoksa işveren teminatına ihtiyacınız olmayabilir. Müşteriyle yüz yüze çalışıyor ya da uzmanlık satıyorsanız üçüncü kişi ve mesleki sorumluluk yine gündeme gelir.
Yaptığınız işi iki cümleyle ve çalışan sayınızla WhatsApp'tan yazın. Hangi soruya "evet" dediğinize birlikte bakıp teklifleri o başlıklara göre hazırlayalım.
Bilgilendirme amaçlıdır; teminat ve koşullar poliçeye göre değişir. Hazırlayan: Akman Sigortacılık.